Skip to main content

Auteur: sander

Opstellen uitvoerings- en handhavingsstrategie VTH-taken provincie Groningen

Arena Consulting ondersteunt de provincie Groningen bij het opstellen van een uitvoerings- en handhavingsstrategie voor de VTH-taken die de provincie zelf uitvoert. Het gaat om een breed palet aan provinciale taakvelden, waaronder natuur en soortenbescherming, water en zwemwater, ontgrondingen, wegen en vaarwegen (inclusief kabels en leidingen), luchtvaart, vuurwerk en overige specifieke provinciale bevoegdheden. De milieutaken die door de Omgevingsdienst Groningen worden uitgevoerd, vallen buiten deze opdracht.

Samen met ambtelijke en bestuurlijke betrokkenen werken we aan een integrale, risicogerichte en opgavegestuurde strategie, die voldoet aan de eisen van de Omgevingswet en aansluit bij de provinciale ambities. De aanpak combineert evaluatie van de huidige praktijk met omgevings- en risicoanalyses en resulteert in een samenhangend en uitvoerbaar kader voor vergunningverlening, toezicht en handhaving.

Interbestuurlijk toezicht erfgoed Limburg

Arena Consulting start met een nieuw project rond het interbestuurlijk toezicht (IBT) op erfgoed. In dit project ondersteunen we de provincie Limburg bij het verder vormgeven en versterken van haar toezichthoudende rol op gemeenten op het terrein van monumenten en archeologie.

Het project sluit aan bij de wettelijke taak van de provincie als interbestuurlijk toezichthouder, én bij de ambities uit de Nota Cultuur en erfgoed voor iedereen 2024–2027, die richting geeft aan het provinciale handelen op dit domein. In dit bestuurlijke kader wordt erfgoed nadrukkelijk gezien als onderdeel van de leefomgeving en van maatschappelijke waarde voor huidige en toekomstige generaties.

De focus van het project ligt op het verkrijgen van een scherp beeld van de praktijk, het ontwikkelen van een risicogerichte aanpak en het verkennen van passende vormen van (ondersteunend) toezicht. Daarmee draagt het project bij aan zorgvuldig toezicht én aan het behoud en de borging van erfgoed in Limburg.

Arena Consulting bestaat 20 jaar

Vandaag, 6 januari, vieren we een bijzondere mijlpaal: 20 jaar Arena Consulting.
Sinds onze oprichting in 2006 werken we als bestuurskundig en organisatiekundig adviesbureau met en voor overheden en publieke organisaties aan maatschappelijke vraagstukken.

We kijken met trots terug op twee decennia van samenwerking, ontwikkeling en impact. Dat hadden we nooit kunnen doen zonder het vertrouwen van onze opdrachtgevers, partners en relaties. Bedankt!

Tegelijkertijd kijken we vooruit. We zien de toekomst met vertrouwen tegemoet en geloven meer dan ooit in: ‘Benut de kracht van samen’.

Vandaag, morgen en in de jaren die komen. Op naar de volgende 20 jaar.

Fusiekoffer omgevingsdiensten beschikbaar

Alle omgevingsdiensten hebben vóór 1 april 2024 een plan van aanpak gemaakt waarin zij aangeven welke stappen nodig zijn om in 2026 een robuuste organisatie te zijn. Eén van de opties is het opschalen door het samengaan met een andere omgevingsdienst. De Staatssecretaris van IenW heeft al eerder een oproep gedaan om deze optie serieus te verkennen. Ook in de tussentijdse evaluatie van het interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel (“Tijd op door te pakken”, 15 maart 2024) komen mevrouw Sorgdrager en de heer Van Aartsen, als leden van de oorspronkelijke adviescommissie VTH, met het advies om te zorgen voor een noodzakelijke verkleining van het aantal omgevingsdiensten.

De Omgevingsdienst Veluwe is de eerst gefuseerde omgevingsdienst in Nederland. De ervaringen bij deze fusie en de ontwikkelde producten zijn verwerkt in een Fusiekoffer. De Fusiekoffer is ontwikkeld door de Omgevingsdienst Veluwe in samenwerking met de adviseurs van Arena Consulting die het fusieproces bij Omgevingsdienst Veluwe hebben begeleid. De Fusiekoffer is een product van het Interbestuurlijk Programma en beschikbaar voor omgevingsdiensten en bevoegd gezagen die overwegen of te maken krijgen met een fusieproces.

Download hier het PDF-document Fusiekoffer

Wilt u meer informatie of eens bespreken hoe wij u kunnen ondersteunen bij robuust worden? Neem dan contact op met onze adviseur Frank van Nijkerken via 06-15 09 30 03 of nijkerken@arenaconsulting.nl

Meer weten over het VTH-beleid

Meer weten over Omgevingsdiensten

Opstellen nieuw VTH-beleidsplan gemeente Eijsden-Margraten

‘Wat kan de inzet van VTH bijdragen aan het realiseren van de gemeentelijke opgaven?’ Met deze centrale vraag starten we onze opdracht. Hierbij kijken we ook nadrukkelijk naar opgave zoals verduurzaming, huisvesting arbeidsmigranten en behoud cultureel erfgoed en woningbouwopgave.

Omgevingswet
De gemeente Eijsden-Margraten heeft Arena Consulting gevraagd het VTH-beleidsplan te actualiseren. De aanleiding is de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Door het plan te actualiseren heeft de gemeente het bestuurlijke kader voor de uitvoering van de VTH-taken voor de komende vier jaar vastgelegd.

Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving
Als vertrekpunt nemen we het VTH-beleidsplan uit 2022. In het nieuwe plan komen ook onderwerpen als Wkb, de LHSO, de kwaliteitscriteria, de risicoanalyse, de inspectiematrices en organisatorische aspecten aan bod. Onze adviseurs Elles Vervloet en John Smits voeren de opdracht in nauwe samenwerking met de ambtelijke- en bestuurlijke organisatie uit. In het nieuwe plan gaan beleid en uitvoering hand in hand. Een document dat compact en toegankelijk is voor bestuurders en ambtenaren.

De planning is dat we in oktober 2024 het VTH-beleidsplan opleveren.

Referenties
De afgelopen jaren heeft Arena Consulting voor tientallen gemeenten het VTH-beleid, uitvoeringsprogramma’s en/of jaarverslagen geactualiseerd. Gemeenten waar we op dit moment voor werken zijn onder andere Oss, Vijfheerenlanden, Stede Broec, Enkhuizen, Drechterland (SED), Hoorn en Koggenland. Voor meer informatie neem contact op met John Smits of Elles Vervloet.

Meer weten over VTH-beleid

Financieringssystematiek omgevingsdiensten uitgewerkt

De vergunningverlening, het toezicht en de handhaving van de milieutaken heeft afgelopen jaren een flinke verbeterslag gemaakt. De Adviescommissie VTH (Commissie van Aartsen) constateerde in 2021 dat de uitvoering nog niet op het gewenste niveau is. Het Interbestuurlijk programma (IBP) versterking VTH-stelsel geeft invulling aan de verbetervoorstellen die door de Commissie van Aartsen zijn geformuleerd.

Financieringssystematiek

Een belangrijke verbetering is nodig in de financiering van de omgevingsdiensten. Arena Consulting kreeg de opdracht om de toekomstige financieringssystematiek van de omgevingsdiensten uit te werken. Samen met Buiten Organisatieadvies is een belangrijke stap gezet: in maart is de concept rapportage met de toekomstige financieringssystematiek van omgevingsdiensten opgeleverd en in het land uitgezet.

In de rapportage is de systematiek uitgewerkt die leidt tot een stabiele financiering voor omgevingsdiensten. De contouren voor deze systematiek waren al eerder ter consultatie voorgelegd in de Contourennota.

 

Essentie van financieringssystematiek

In de rapportage is op basis van een analyse van de huidige knelpunten en opgaven een toekomstperspectief uitgewerkt. Dit toekomstperspectief is vertaald in een systematiek en implementatiestrategie. De essentie hiervan is:

  • De begroting van de OD is voor de basistaken en bij voorkeur milieugerelateerde plustaken gebaseerd op de (verplichte) meerjarige VTH-strategie (U&H strategie). In deze VTH-strategie is het uitvoeringsniveau van in ieder geval de basistaken concreet uitgewerkt, zodat de bijdrage van iedere deelnemer kan worden bepaald. Voor de locatiegebonden activiteiten gebeurt dit in een prijs per locatie, waarin ‘all-in’ de kosten van de taakuitvoering door de OD zijn opgenomen. Voor de overige activiteiten wordt jaarlijks een raming gemaakt van de inzet.
  • Het afrekenen aan het einde van het jaar gebeurt conform de begrote bijdrage of op basis van feitelijke inzet/urenbesteding. Dit bepaalt ieder AB zelf.
  • Voor overige plustaken is sprake van garanties voor meerjarige inbreng.
  • Bedrijfsvoeringskosten worden op basis van een begrotingsbijdrage bij de deelnemers in rekening gebracht. Daarmee is dus sprake van een vaste dekking. De uurtarieven die worden berekend aan deelnemers zijn dus excl. bedrijfsvoeringskosten.

Voor de rapportage hebben de adviseurs gesprekken gevoerd met gemeenten, provincies, omgevingsdiensten en Rijkspartijen, een vergelijking gemaakt met overige decentrale uitvoeringsorganisaties (zoals GGD’en, Veiligheidsregio’s en Werkbedrijven) en zijn experts (hoogleraren) geraadpleegd.

Vervolg

Op basis van de reacties op de concept rapportage die tot 29 maart bij de werkgroep binnen komen, wordt de rapportage aangepast. In mei wordt de rapportage aangeboden aan de Stuurgroep en in juni aan het bestuurlijk overleg van het IBP.

De adviseurs stellen voor om na besluitvorming een aantal onderwerpen in stelselverband uit te werken. Daarnaast kan iedere OD met de eigen implementatie aan de slag. Hiervoor wordt ook een impactanalyse voorgesteld, om per regio te bepalen wat de impact van de systematiek is.

Wilt u graag meer informatie over dit onderwerp? Neem contact op met een van de adviseurs

John Rayer, John Smits, Marc van den Heuvel of Evert Bovens

Meer weten over omgevingsdiensten?

Foto: Stockfoto van 123RF

Bestuurlijke advisering Toekomst Omgevingsdienst IJsselland

De omgevingsdienst IJsselland bereidt zich voor op de toekomst vanuit de ambitie om een robuuste, zelfbewuste en zelfstandige omgevingsdienst te zijn met slimme allianties die verder werkt aan de ingezette professionalisering en fungeert als dé uitvoeringsplek voor alle milieutaken in de regio. Arena Consulting begeleidt het bestuurlijke proces om tot de gewenste richting en aanpak te komen.

Klik hier voor de site van omgevingsdienst IJsselland.

Meer weten over Omgevingsdiensten

Governance en VTH-samenwerking regio Twente

In Twente werken de 14 gemeenten, de provincie Overijssel en diverse ketenpartners al geruime tijd beleidsmatig samen op het gebied van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) Omgevingsrecht, zowel bestuurlijk als ambtelijk. Vanuit een evaluatie was er de behoefte om tot versterking van de samenwerking te komen om zodoende meer efficiënt en effectief invulling te kunnen geven aan de beleidsmatige VTH-opgaven in samenhang tot bestuurlijk relevante thema’s als Ondermijning, Energie, Omgevingswet, Biogas-opgaven. Arena Consulting begeleidde het proces om tot verbetering van de governance te komen.

Bekijk hier de site van de regio Twente.

Meer weten over het VTH-beleid

Meer weten over Omgevingswet

Meer weten over Ondermijning

Onderzoek naar gemeentelijk capaciteit(stekort) Gelderse woningbouw

In Gelderland zijn 6 regionale woondeals gesloten en zijn de inspanningen gericht op het realiseren van meer dan 100.000 woningen tot en met 2030. Het gemeentelijk capaciteitstekort is een belangrijk knelpunt in het realiseren van woningbouwopgave. In opdracht van de provincie Gelderland onderzocht Arena Consulting hoe groot het capaciteitstekort is.

Bekijk hier de site van de provincie Gelderland.

Bekijk hier meer van onze projecten

Advisering toekomstbestendige inrichting Duurzaamheid gemeente Waadhoeke

Zoals iedere gemeente ontvangt de gemeente Waadhoeke rijksmiddelen voor de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid. Naast de realisatie van de externe beleidsopgaven heeft Waadhoeke de ambitie om Duurzame Handelen centraal te stellen in al haar facetten (in het DNA van iedere medewerker en in alle processen). Met de rijksmiddelen is de vraag gerezen op welke wijze Duurzaamheid in de organisatie toekomstbestendig in te richten, zowel qua invulling als qua sturing en positionering.

Bekijk de site van de gemeente Waadhoeke.

Bekijk hier meer van onze projecten

Procesbegeleiding fusie Omgevingsdienst Veluwe

De omgevingsdiensten Veluwe IJssel en Noord-Veluwe zijn op 1 januari 2024 gefuseerd. De omgevingsdienst Veluwe is de eerste omgevingsdienstfusie in Nederland. Arena Consulting heeft de realisatie van de fusie begeleid en omvatte onder meer de besluitvorming door de deelnemers van beide diensten, het inrichten van de nieuwe organisatie, het plaatsen van de medewerkers. De fusie past in de landelijke ontwikkeling om te komen tot robuuste omgevingsdiensten zoals verwoord in het landelijke programma ‘Versterking VTH-stelsel’.

Bekijk hier de site van Omgevingsdienst Veluwe.

Meer weten over het VTH-beleid

Meer weten over Omgevingsdiensten

Ontwikkelen VOG-beleid voor BUCH

De ambtelijke fusie-organisatie van de gemeenten Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo (de BUCH) wordt door Arena ondersteund bij het vaststellen van het beleid voor het omgaan met Verklaringen Omtrent Gedrag (VOG). Dit in opdracht van het RIEC-Noord-Holland. De ondersteuning is aanleiding van een ook door Arena uitgevoerde scan naar de weerbaarheid van de organisatie tegen ondermijningsrisico’s. De ondersteuning heeft betrekking op het bepalen van de beleidsmatige uitgangspunten (zoals hoe VOG-onderhouden), het in beeld brengen van de kwetsbaarheid van functies en het doen van een voorstel voor de implementatie van het beleid.

Meer weten over ondermijning

Actualiseringen VTH-beleidsplan SED

De ambtelijke fusie-organisatie van de gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland (SED) heeft Arena gevraagd het VTH-beleidsplan, -programma en verslag te actualiseren. Dit in opdracht van het RIEC-Noord-Holland.  Bij deze actualisering wordt ook specifiek gekeken naar de gevolgen van de Omgevingswet voor het beleid en de uitvoering. Daarnaast wordt de inzet van VTH ook meer in het licht van de bestuurlijke- en beleidsmatige opgaven van de gemeenten geplaatst. Het laatste vooral ook met als doel om aanschouwelijk(er) te maken wat de bestuurlijke opgaven betekenen voor de inzet van VTH en wat de inzet van VTH bijdraagt aan het realiseren van die opgaven.

Meer weten over het VTH-beleid

Meer weten over Omgevingswet

Woningbouwversnelling in Gelderland

Om de bouw van ruim 100.000 woningen tot en met 2030 in Gelderland mogelijk te maken, moeten er zo’n 200 ambtenaren bijkomen. Zo niet, dan zullen er veel minder woningen bijkomen, of het duurt langer. Dit blijkt uit een onderzoek dat we in opdracht van provincie Gelderland hebben uitgevoerd. Daarnaast hebben we scenario’s in beeld gebracht die een bijdrage kunnen leveren aan het oplossen van de tekorten.

Tekorten toegelicht

De tekorten hebben verschillende oorzaken:

  • Allereerst is de woningbouwopgave groter geworden: zeker 12.000 woningen per jaar moeten erbij komen.
  • Daarnaast is de realisatie ingewikkelder geworden, door nieuwe regelgeving en eisen aan bijvoorbeeld duurzaamheid, leefbaarheid, bereikbaarheid en de gevolgen voor water- en bodemkwaliteit.
  • Bovendien hebben de gemeenten er veel extra werk bijgekregen. Met name op het gebied van: klimaat, energietransitie en stikstof. Ze moeten de beschikbare ambtenaren verdelen over meer én ingewikkelder werk.

Toen de provincie afspraken over de woningbouwopgave maakte met het rijk, was een belangrijke randvoorwaarde dat deze meer ambtenaren mogelijk zou maken. Om zo het doel van 104.000 woningen te realiseren. Voor die 200 extra ambtenaren (gemiddeld 4 per gemeente) is jaarlijks maximaal €15.000.000 nodig. De provincie is hierover in gesprek met het Rijk.

Scenario’s om de tekorten op te lossen

We brachten drie scenario’s in beeld:

  • Een startersprogramma, waarin per jaar 100 nieuwe medewerkers worden opgeleid. Dit is een opschaling en verbreding van het bestaande startersprogramma van WerkenInGelderland.
  • Een flexpool, waarin, via een aanbestedingsproces, marktpartijen worden ingeschakeld om de ambtelijke capaciteit van gemeenten aan te vullen. De geselecteerde marktpartij vormt een flexibele pool met deskundigen. Gemeenten kunnen voorstellen indienen om gebruik te maken van de flexpool. Dit scenario wordt reeds toegepast in de Groene Metropool Regio.
  • Een specialistenpool, waarin gemeenten, ter vervanging van vaak dure inhuur, gezamenlijk capaciteit opbouwen ten behoeve van de woningbouwversnelling. Op deze manier wordt door samenwerking gebouwd aan de realisatiecapaciteit van overheden zelf.

De provincie heeft besloten om vol in te zetten op de starterspool. Daarnaast zijn er middelen beschikbaar waarmee de woonregio’s zelf plannen uit kunnen werken voor een flex-/specialistenpool.

 

Wilt u meer weten over de onderzoeken die we uitvoeren? Neem dan contact op met Frank van Nijkerken (06 15 09 30 03 / Nijkerken@arenaconsulting.nl) of Ronald van den Boom (06 51 05 40 79 / boom@arenaconsulting.nl).

Professionaliseringsslag VTH-beleidscyclus gemeente Oss

Arena Consulting is gevraagd om de gemeente Oss te ondersteunen bij het verder professionaliseren van de PDCA-cyclus rond het VTH-uitvoeringsprogramma. Hierin wordt ook de Omgevingswet meegenomen die nieuwe eisen stelt aan de inhoud en proces van de uitvoering.

De gemeente Oss ervaart dat er te weinig te verbinding is tussen beleid en uitvoering van de VTH-taken. De uitvoering is beperkt betrokken bij beleidsvorming en andersom vindt er beperkt terugkoppeling plaats over de resultaten en ervaring in de uitvoering. De disciplines zouden naast elkaar moeten fungeren. Zo ontstaat er een integrale manier van werken en worden instrumenten meer in samenhang toegepast. Tevens moet een reëel beeld ontstaan wat de bijdrage is van VTH bij de opgaven in Oss waar het gaat om leefbaarheid, veiligheid en duurzaamheid. Dat betekent ook die bijdrage meer aanschouwelijk maken voor de gemeenteraad.

De gemeente geeft onze adviseurs als uitgangspunten mee een meer opgave gestuurde inzet van VTH, goede en gelijkwaardige verbinding tussen beleid en uitvoering en een betere beheersing van de uitvoering. Onze inspanningen moeten ertoe leiden dat er een actueel VTH-uitvoeringsprogramma – en verslag komt, er een betere monitoring van beleid en uitvoering is en dat er een proces op gang komt waarbij er meer integraal gewerkt wordt. Als eerste concrete resultaat wordt een meer bestuurlijk uitvoeringsprogramma 2024. De professionalisering als geheel is een groeiproces.

De opdracht wordt uitgevoerd door John Smits.

Foto: Gemeente Oss

Meer weten over VTH-beleid

Onderzoek naar Stadsmariniers Den Helder afgerond

In het voorjaar van 2023 stelde de gemeente Den Helder aan Arena Consulting de vraag onderzoek te doen naar de mogelijk toegevoegde waarde van stadsmariniers bij de aanpak van overlast. Er zijn inmiddels meerdere steden in Nederland waar positieve ervaringen zijn met de inzet van stadsmariniers. Een stadsmarinier is een medewerker van de gemeente die probeert in wijken overlast aan te pakken. De afgelopen maanden deden onze adviseurs onderzoek naar de situatie in Den Helder.

Meer doorzettingsmacht en samenhang nodig

De problemen die in Den Helder spelen zijn niet uniek in Nederland. Er zijn meer steden die te maken hebben met overlast door jongeren, dak- en thuislozen, burenruzies, verloedering en onveilige verkeerssituaties in de woonomgeving. Wat het gecompliceerd maakt is dat Den Helder kwetsbaarder is dan andere steden door deels een gebrek aan cohesie en door een zwakke sociaaleconomische basis in een aantal wijken en buurten. Dat maakt dat ook relatief kleine overlast een flinke impact kan hebben, maar het is gedeeltelijk ook de bron van de overlast. Belangrijkste conclusie van de onderzoekers is dat het binnen de gemeentelijke organisatie ontbreekt aan doorzettingsmacht om specifieke en redelijk afgebakende problemen aan te pakken. En dat de samenhang tussen beleid en uitvoering onvoldoende is. Het advies van Arena was om een pilot om de aanpak van een aantal specifieke problemen te verbeteren.

Het college onderschrijft de conclusies maar zet in op algehele organisatieontwikkeling

Het college van B&W heeft in een raadsinformatiebrief van dinsdag 17 oktober aangegeven deze conclusies te delen en dat deze ook in lijn zijn met een breder onderzoek naar het functioneren van de organisatie. In afwijking van het advies van Arena Consulting zal de gemeente geen aparte pilot starten maar inzetten op een algehele en structurele organisatieontwikkeling. Dat wil zeggen een betere inrichting van de werkprocessen en aansturing met daarbij ook nadrukkelijk aandacht voor meer doorzettingsmacht bij de aanpak van overlast.

Motie

De aanleiding voor het onderzoek was een op 13 februari 2023 ingediende motie om de haalbaarheid van een pilot met stadsmariniers in beeld te brengen. Het onderzoek werd uitgevoerd door John Smits, Bart Venrooij en Frédérique Vroemen.

Bekijk hier de raadsinformatiebrief en het rapport op de site van de gemeente Den Helder.

Foto: Gemeenteraad Den Helder

Meer weten over onze aanpak tegen ondermijning?

Lingewaard vraagt om ondersteuning bij omgevingsprogramma

De gemeente Lingewaard kiest opnieuw voor Arena Consulting. Onze adviseurs zijn in het recente verleden betrokken geweest bij een begeleidingstraject voor het omgevingsplan en een themadag voor verdere verdieping. Nu is er een nieuwe vraag gesteld: “Kan Arena de gemeentelijke projectleider verder begeleiden bij de verkenning van de inzet van het kerninstrument omgevingsprogramma?” De opdracht is een vervolg op de eerdere opdrachten.

 

Omgevingsprogramma

Onze adviseur Jos Dolstra gaat weer voor Lingewaard aan de slag. Er worden een vijftal sessies aangeboden waar ook de relatie wordt gelegd met de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Waar een omgevingsvisie meer aangeeft waar de gemeente naar toe wil, geeft de gemeente in een programma vooral aan hoe ze doelen wil bereiken. Het werken met programma’s onder de Omgevingswet vraagt om een andere benadering van het werkproces dan dat nu vaak met sectoraal ruimtelijk beleid het geval is. Het werken met programma’s biedt kansen om vorm te geven aan het ‘anders werken’ onder de Omgevingswet.

Sessies

In de vijf sessies wordt het gebruik van het kerninstrument programma verder verkend en vormgegeven. Bij de sessies zijn de medewerkers betrokken die het meest gaan werken met de omgevingsprogramma’s en betrokken zijn bij de implementatie. In de sessies wordt geïnformeerd en gewerkt aan de voorbereiding voor de op te stellen programma’s.

Tijdens de sessies wordt continue besproken waar behoefte aan is en wordt maatwerk geleverd. Onze adviseur Jos Dolstra heeft ruime ervaring in het begeleiden van gemeenten in het kader van implementatie van de Omgevingswet.

Meer weten over onze aanpak? Neem contact op met een van onze adviseurs.

Foto: Gemeente Lingewaard

Lees meer over onze diensten

Meer weten over het omgevingsplan

Meer weten over de Omgevingswet

Gemeente Moerdijk wil een programma Veiligheid

De directie van de gemeente Moerdijk wil graag de brede taken op het vlak van Openbare Orde en Veiligheid (OOV) programmatisch aansturen en uitvoeren. Zo krijgt de gemeente Moerdijk meer regie op dit belangrijke beleidsveld.

Arena Consulting is gevraagd om een programma veiligheid op te stellen met daarin alle elementen die horen bij een programmatische sturing en uitvoering van de veiligheidstaken.

Taakveld OOV

Marc van den Heuvel en John Smits voeren de opdracht uit. “Meer programmatisch werken betekent ook een verandering van de taakinvulling, rolopvatting en aansturing van de teamleden. De positie en taken van het team OOV binnen de organisatie worden heroverwogen. In het uiteindelijke plan adviseren wij over de koers en de verandering van taken en rolinvulling”, aldus John Smits.

Er wordt gestart met het maken van een overzichtsfoto van de huidige situatie. Vervolgens wordt via werksessies en focusgroepen input opgehaald om te komen tot het adviesplan. Een plan waarin de programmatische aanpak voor 2024 staat beschreven en een doorkijk geeft naar de jaren 2025 en 2026. Onze adviseurs starten in de zomer en leveren naar verwachting in november 2023 het programma en hun advies daarbij op.

Meer informatie over onze aanpak? Bekijk ons ‘dossier Ondermijning’ of neem contact op met Frederique Vroemen via vroemen@arenaconsulting.nl.

Afbeelding: Gemeente Moerdijk

Gemeente Gulpen-Wittem vraagt Arena om advies

De directie van de gemeente Gulpen-Wittem heeft de ambitie uitgesproken om het taakveld Openbare Orde en Veiligheid (OOV) en de organisatie daarvan steviger te verankeren in de organisatie.

Arena Consulting is gevraagd een verkenning uit te voeren naar de aanpak om te komen tot het verder professionaliseren van het team en het taakveld.

Overzichtsfoto

Deze zomer starten John Smits en Bart Venrooij met het onderzoek. Na de intake, gaan ze over tot het maken van een overzichtsfoto van de huidige situatie, daarna worden de medewerkers meegenomen in diverse werksessies. Dit leidt in november tot een of meerdere organisatievoorstellen en een implementatieadvies om te komen tot een betere verankering van het team en het taakveld OOV in de gemeente Gulpen-Wittem.

Meer informatie over onze aanpak? Bekijk ons ‘dossier Ondermijning’ of neem contact op met Frederique Vroemen via vroemen@arenaconsulting.nl.

Foto: Gemeente Gulpen-Wittem

Reactie minister op ‘monitor ondermijning’

Arena Consulting heeft samen met Pro Facto de ‘Monitor bestuurlijke aanpak georganiseerde criminaliteit 2022’ uitgevoerd. Maandag 5 juni stuurde de minister van Justitie en Veiligheid Yesilgöz een reactie naar de Tweede Kamer. Onze adviseur John Smits was bij het onderzoek betrokken:

“De minister onderschrijft voor een zeer belangrijk deel de bevindingen uit het onderzoek dat we samen met Pro Facto hebben uitgevoerd. En geeft aan naar aanleiding van het onderzoek een aantal zaken (versterkt) te willen aanpakken: de informatiepositie van gemeente, meer focus op preventie, het belang van de rol van andere departementen bij de aanpak van ondermijning en het ‘opfrissen’ van de beleidstheorie achter de bestuurlijke aanpak. Maar ook paar reacties die ook nog wel voor discussie vatbaar zijn. Bijvoorbeeld over de mogelijke ‘wenselijkheid’ van verschillen in aanpak, de financiering van de bestuurlijke aanpak en nut- en noodzaak van criteria voor wat een gemeente minimaal zou moeten kunnen organiseren.

Bekijk hier de stukken die de minister naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Foto: Tweedekamer.nl

Omkopen van ambtenaren verdienmodel?

Vandaag, dinsdag 9 mei 2023, is in de media te lezen dat er ambtenaren zijn die worden omgekocht door criminelen en tussenpersonen. Onze senior adviseur John Smits reageert op dit bericht:

“Herkenbaar! In de weerbaarheidsscans die we uitvoeren bij gemeenten en enkele provincies zetten we ook standaard een digitale vragenlijst onder alle medewerkers uit. Daar wordt onder andere gevraagd het risicobewustzijn. Meer specifiek of medewerkers denken dat ze in hun werk met criminelen aanraking kunnen komen, of ze signalen die kunnen duiden op ondermijnende activiteiten kunnen herkennen en of ze denken dat ook zij zelf mogelijk interessant zijn voor criminelen.

Met wat variatie tussen gemeenten is het patroon steeds hetzelfde: gemiddeld een derde van de medewerkers weet niet of ze met criminelen in aanraking kunnen komen, of ze signalen zouden herkennen of dat hun eigen functie interessant kan zijn voor criminelen (en voelt zich daarover onvoldoende geïnformeerd). Verklaringen omtrent gedrag (VOG’s) worden vaak wel gevraagd bij aanstelling maar vaak niet onderhouden of gevraagd bij inhuur.”

Wil je meer informatie over onze weerbaarheidsscan? Bekijk ons ‘dossier Ondermijning’.

Bekijk ons dossier ‘Ondermijning’

Weerbaarheidsscan ondermijning

In het veiligheidsbeleid van gemeenten komt steeds meer aandacht voor het versterken van de weerbaarheid van burgers en ondernemers tegen ondermijnende criminaliteit. Ook medewerkers van een gemeente kunnen in aanraking komen met criminelen. Of zelf het doelwit zijn. Bijvoorbeeld voor het verkrijgen van een vergunning, voor toegang tot persoonsgegevens of vertrouwelijke informatie, voor het zich toe-eigenen van publieke middelen om ‘een oogje dicht te knijpen’.

Focus en reikwijdte scan

Om (snel) zicht te krijgen op eventuele kwetsbaarheden in de organisatie en (aanvullende) maatregelen die kunnen worden genomen om die kwetsbaarheid te verkleinen, hebben Arena Consulting en Pro Facto een weerbaarheidsscan ontwikkeld. Deze is inmiddels beproefd en ingezet bij een dertigtal gemeenten en twee provincies. De weerbaarheidsscan brengt eventuele kwetsbaarheden in beeld op de volgende aandachtsgebieden:

Risicobewustzijn
Medewerkers

Bestuurlijke
borging

Organisatorische
borging

Organisatie
cultuur

Het
gedrag

Belangrijk verschil met andere scans is dat met deze scan de gehele organisatie tegen het licht wordt gehouden. Dit vanuit het uitgangspunt dat de bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit en daarmee ook de eigen weerbaarheid, een integrale verantwoordelijkheid is van de hele organisatie.

De scan is gericht op de ambtelijke organisatie. Er is ook een mogelijkheid voor een aanvullende en beknopte bestuurlijke scan van het college en/of de gemeenteraad.

Aanpak

De scan wordt uitgevoerd aan de hand van een algemene vragenlijst op organisatieniveau, een analyse van documenten, een digitale vragenlijst die onder álle medewerkers wordt uitgezet en gemiddeld 10-15 verdiepende (groeps)gesprekken. De rapportage schetst de bevinding op elke van de vijf aandachtsgebieden. Bij de organisatorische borging wordt daarbij ook naar de specifieke beleidsvelden (zoals sociaal domein, publiekszaken, VTH, RO, beheer en onderhoud etc.) en ondersteunende functies (P&O, inkoop, concern control/intern toezicht, ICT, OOV etc.) gekeken. Op basis van de bevindingen worden aanbevelingen gedaan, onderscheiden naar ‘de basis op orde brengen’ en ‘specifieke aandachtspunten’ of verdergaande versterking

De doorlooptijd van intake tot (concept) rapportage bedraagt circa 3 maanden

Resultaat

De scan biedt de handvatten om in elk geval de basis voor een weerbare organisatie op orde te brengen. Dit met een focus op risicobewustzijn, de gemeentelijke informatiepositie en de verankering van rollen maatregelen in de bestaande organisatie en processen. Daarnaast levert de scan een ‘reparatielijst’ van meer specifieke aandachtspunten op.

NEEM CONTACT MET ONS OP

Terug naar onze pagina ‘Lokaal bestuur en ondermijning

Ondermijning, veiligheid en lokaal bestuur

Georganiseerde criminaliteit en het risico van ondermijning, de vermenging van onder- en bovenwereld, zijn op veel plaatsen in de samenleving aanwezig. In de aanpak hebben gemeenten een steeds belangrijkere rol gekregen. Ze staan voor de uitdaging om barrières op te werpen tegen criminele netwerken, zowel ter bescherming van de lokale gemeenschap als om te voorkomen dat ze zelf ondermijnd worden.

Arena Consulting adviseert de rijksoverheid, provincies, gemeenten en Regionale Informatie- en Expertisecentra (RIEC’s) in het versterken van de bestuurlijke aanpak én in het vergroten van de eigen weerbaarheid als organisatie.

Voor meer informatie over onze aanpak, neem contact op met een van onze adviseurs.

→Thema’s

  • VTH-stelsel

    Gemeenten en provincies zijn verantwoordelijk voor de milieutaken en de uitvoer van vergunningverlening, toezicht en handhaving.

    Lees meer

  • Omgevingswet

    De Omgevingswet is de wet die alles regelt voor de ruimte waarin we wonen en werken: de leefomgeving.

    Lees meer

  • Arbeidsmarkt

    De arbeidsmarkt is de vraag naar én het aanbod van arbeid en arbeidskrachten.

    Lees meer

  • Organisatieontwikkeling

    Het verbeteren van de capaciteit van een bedrijf door de afstemming van strategie, mensen en managementprocessen.

    Lees meer

Meer weten?

Onze adviseurs staan voor u klaar

  • Elles Vervloet

    Elles Vervloet

    Organisatieontwikkeling

  • John Smits

    John Smits

    Bestuurskundige

  • Bart Venrooij

    Bart Venrooij

    Adviseur

Kennismaking?
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Projecten

Lees verder

Bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit

Het bewustzijn van gemeenten van de aanwezigheid van georganiseerde criminaliteit is sinds de vorige monitor uit 2016 versterkt. Dat is met name het geval bij burgemeesters en gemeentelijke afdelingen openbare orde en veiligheid, maar nog onvoldoende bij wethouders en wisselend bij andere gemeentelijke afdelingen.

 

De lokale organisatie kan verbeterd worden, evenals de rolverdeling tussen politie, OM, gemeenten en andere betrokkenen. Daarnaast is de informatiepositie van gemeenten de achilleshiel bij de doorontwikkeling van de bestuurlijke aanpak.

Dit zijn de belangrijkste uitkomsten uit de Monitor bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit – stand van zaken in 2022. Dit onderzoek is uitgevoerd door Arena Consulting en Pro Facto in opdracht van het WODC.

Bestuurlijke aanpak

De bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit is het geheel van maatregelen en inzet van instrumenten door gemeenten, gericht op het bestrijden, voorkómen, belemmeren en frustreren van criminele activiteiten. Daarbij kan de burgemeester een uiteenlopend palet van instrumenten en bevoegdheden inzetten, zoals het sluiten van panden, het opleggen van dwangsommen, intrekken of weigeren van vergunningen, toezicht en handhaving en het toepassen van de Wet Bibob.

Capaciteit en expertise knelpunt

De bestuurlijke en organisatorische verankering is in 2022 verstevigd ten opzichte van de vorige meting in 2016, maar de kwaliteit en continuïteit van de lokale organisatie blijft kwetsbaar. Een systematische en programmatische uitvoering van het vastgestelde beleid kan niet of nauwelijks plaatsvinden door gebrek aan capaciteit en expertise; zeker in kleine gemeenten.

Qua samenwerking bieden de Regionale Informatie- en Experticecentra (RIEC) hulp. De RIEC’s hebben een vaste positie verworven in de ondersteuning van gemeenten in hun bestuurlijke aanpak en de bevordering van de integrale aanpak. Over de ondersteuning die gemeenten van de RIEC’s krijgen, zijn ze over het algemeen tevreden.

Rolverdeling betrokken partijen

Een integrale aanpak van georganiseerde criminaliteit door politie, OM, gemeenten en andere partners vereist een duidelijke rolverdeling, dicht bij de kerntaken van elk van de partners. De rol van politie en OM ligt daarbij bij de opsporing. De rol van gemeenten is preventief (voorkómen) en curatief (met bestuursrecht herstellen). In de aanpak is een verschuiving te zien naar preventie. Meer focus op preventie door gemeenten betekent ook dat politie en OM zich moeten heroriënteren, alsook dat andere ministeries dan Justitie en Veiligheid er in hun beleid op moeten aanhaken (bijvoorbeeld als het gaat om werkgelegenheid, onderwijs, cultuur, sport en gezondheid).

Gebrekkige informatiepositie

Ondermijningsbeelden worden nauwelijks geactualiseerd; bij 90% van de gemeenten is dat vóór 2019 voor het laatst gebeurd. Ze zijn bovendien gebaseerd op informatie van de gemeenten zelf en algemene informatie van de politie. Om (een totaal-)zicht te hebben op wat zich afspeelt, is het van belang dat relevante gegevens binnen de gemeente bij elkaar komen en met verschillende organisaties worden gedeeld. Maar informatiedeling binnen gemeenten en tussen gemeenten en andere organisaties is meestal een knelpunt. Dit heeft vaak te maken met regels rondom de AVG.

Klik hier om het rapport te downloaden.

Bekijk onderstaand de infographics.